Obecni magistranci Zakładu Anatomii Porównawczej

Emilia Rydzy – II rok SUM biologia - dr hab. Maciej Pabijan, dr Alejandro Ibanez

Temat pracy: Comparative anatomy of mental glands in selected turtle species.

Żółwie (Testudines) zamieszkują bardzo różne środowiska na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Posiadają one bardzo ciekawy i zróżnicowany mechanizm komunikacji chemicznej, który nie został jeszcze dostatecznie poznany czy opisany. Praca moja ma na celu zbadanie budowy gruczołów podbródkowych (ang. mental glands, chin glands) u różnych gatunków żółwi. Staram się wyjaśnić, czy obecność gruczołów u różnych gatunków jest dziedziczona po przodkach, czy wielokrotnie i niezależnie powstały u niektórych żółwi, a u innych zanikły. Skupiam się na porównaniu ich budowy histologicznej i różnicach w budowie komórek w grupach o różnym stopniu spokrewnienia. Staram się odpowiedzieć na pytanie, czy różnice w budowie tych gruczołów mogą mieć związek z miejscem życia danego gatunku, oraz czy różnice te wpływają bezpośrednio na sposób komunikacji feromonalnej wśród poszczególnych gatunków.

Izabella Noworyta - II rok SUM biologia - dr hab. Maciej Pabijan

Temat pracy: Zmienność międzyosobnicza w składzie chemicznym gruczołów udowych jaszczurki zwinki (Lacerta agilis).

Zuzanna Linart - I rok SUM biologia - dr hab. Anna Pecio

Temat pracy: Porównanie rozwoju układu pokarmowego we wczesnych stadiach młodocianych osobników płazów bezogonowych podlegających metamorfozie i rozwojowi bezpośredniemu.

Magdalena Góra - I rok SUM biologia - dr hab. Sebastian Hofman

Temat pracy: Filogeneza i filogeografia zaroślarki pospolitej, Fruticicola (Bradybaena) fruticum, w Europie.

Paulina Mizia - I rok SUM biologia - dr Rafał Piprek

Temat pracy: Porównanie rozwoju gonad u trzech gatunków ptaków: kury domowej (Gallus gallus domesticus), kaczki staropolskiej (Anas platyrhynchos f. domestica) i zeberki timorskiej (Taeniopygia guttata).

Izabela Rams - I rok SUM biologia - dr Rafał Piprek

Temat pracy: Rozwój gonad u gekona lamparciego (Eublepharis macularius).

Jakub Zając - II r. SUM biologia - dr hab. Maciej Pabijan

Temat pracy: Zróżnicowanie genetyczne padalców (Anguis sp.) w Polsce.

Do niedawna uważano, że w Europie występują tylko dwa gatunki padalców z rodzaju Anguis - padalec zwyczajny (A. fragilis) o szerokim, kontynentalnym zasięgu, oraz padalec peloponeski (A. cephallonica) ograniczony do południowej Grecji. Wśród A. fragilis wyróżniono kilka podgatunków na podstawie zróżnicowania morfologicznego. Późniejsze analizy mitochondrialnego i jądrowego DNA pozwoliły wyodrębnić 4 kryptyczne gatunki w obrębie dawnego A. fragilis z czego dwa, padalec kolchidzki (A. colchica) oraz padalec zwyczajny (A. fragilis sensu stricto), występują na terenie Polski. Padalec kolchidzki, w przeciwieństwie do zwyczajnego, nie jest objęty ochroną gatunkową. Przyczyn jest kilka: trudności w rozróżnianiu obu gatunków w terenie, niedokładne dane na temat ich rozmieszczenia w kraju oraz niska świadomość społeczna aktualnych osiągnięć biologii systematycznej. Celem pracy jest określenie zasięgu występowania padalca zwyczajnego oraz kolchidzkiego na podstawie badań mitochondrialnego i jądrowego DNA prowadzonych na osobnikach z różnych części Polski.

Padalec zwyczajny (Anguis fragilis)

Obecni licencjaci Zakładu Anatomii Porównawczej

Jagoda Stawiarska - biologia - dr hab. Maciej Pabijan

Temat pracy: Monitoring płazów i wybranych bezkręgowców wodnych w okolicach Kampusu UJ

Tereny w okolicach Kampusu charakteryzują się wysoką bioróżnorodnością i są cenne przyrodniczo. Końcem lutego bieżącego roku w okolicach uczelni wybudowano cztery stawy, które miały służyć jako potencjalne miejsca rozrodu płazów oraz bezkręgowców wodnych. Praca ma na celu stwierdzenie obecności zwierząt słodkowodnych w zbiornikach oraz ocenę ich sukcesu rozrodczego. Przez cztery miesiące systematycznie kontrolowano stawy przy użyciu czerpaka batrachologicznego, sprawdzano też na bieżąco temperaturę wody. Pierwszy rok monitoringu przyniósł obiecujące wyniki: w zbiornikach rozmnożyły się trzy gatunki płazów i kilka rodzin bezkręgowców.

W poniższej tabelce przedstawiono gatunki lub grupy zwierząt, których rozród został stwierdzony w odtworzonych stawach w 2019 :

Staw 1 Staw 2 Staw 3 Staw 4
pluskolcowate pluskolcowate pluskolcowate pluskolcowate
muchówki nartnikowate nartnikowate nartnikowate
Traszka zwyczajna pływakowate pływakowate pływakowate
- ważki ważki Traszka grzebieniasta
- - Płoszczyca szara Ropucha szara

Owady będą identyfikowane do gatunku metodami laboratoryjnymi w późniejszym terminie. Dotychczasowy monitoring potwierdził dużą bioróżnorodność na badanym obszarze i wykazał pozytywny wpływ przedsięwzięcia na przyrodę okolic Kampusu UJ.

Karolina Kołsut - biologia - dr Edyta Podmokła

Temat: Związek pomiędzy zmiennością genetyczną a podatnością na infekcje pasożytnicze u ptaków

Jest to praca teoretyczna, której podstawowym celem jest przegląd markerów molekularnych wykorzystywanych do szacowania zmienności genetycznej organizmów. Kolejna część pracy dotyczy analizy związków pomiędzy poziomem tej zmienności a podatnością i/lub opornością na infekcje pasożytnicze, a także mechanizmów ewolucyjnych kształtujących te relacje. Praca będzie się opierała na przeglądzie publikacji dotychczasowych badań, ze szczególnym uwzględnieniem ptaków i ich endopasożytów.

Monika Kuraś - biologia - dr Edyta Podmokła

Temat: Związek pomiędzy jakością terytorium a sukcesem reprodukcyjnym na przykładzie bogatki (Parus major)

Katarzyna Opacian - biologia - dr Edyta Podmokła

Temat: Wpływ wyboru miejsca gniazdowania na sukces reprodukcyjny na przykładzie muchołówki białoszyjej (Ficedula albicollis)

Obydwie prace, Pani Moniki Kuraś i Pani Katarzyny Opacian, są doświadczalne i obejmują badania terenowe na Gotlandii, Szwecja, w dziko żyjących populacjach ptaków (zapraszamy do przeczytania sprawozdania studentek z części terenowej i obejrzenia zdjęć). Zebrane w terenie dane dotyczą sukcesu reprodukcyjnego ptaków (m. in.: wielkość lęgu, masa piskląt), a także jakości siedliska i lokalizacji poszczególnych gniazd. Dlatego wymagają również pracy w programach geoinformacyjnych, np. QGIS.

Kinga Świder - biologia - dr hab. Krystyna Żuwała

Temat pracy: Biologia rekinów polarnych

Sebastian Lassak - biologia - dr hab. Krystyna Żuwała

Temat pracy: Czynniki wpływające na barwę skorup jaj na przykładzie wybranych gatunków ptaków

Klaudia Bryniak - biologia - dr hab. Krystyna Żuwała

Temat pracy: Przyczyny różnorodności morfologicznej narządów węchu u ryb promieniopłetwych Actinopterygii

Małgorzata Kowalska - biologia - dr Rafał Piprek

Temat pracy: Mechanizmy rozwoju serca

Zuzanna Bartosik - biologia - dr Rafał Piprek

Temat pracy: Determinacja płci, różnicowanie płciowe i odwrócenia płci u ptaków na przykładzie kury domowej (Gallus gallus domesticus)

Wojciech Bugno - biologia - dr hab. Sebastian Hofman

Temat pracy: Filogeneza i filogeografia wstężyka gajowego (Cepaea nemoralis)

Aleksandra Ligęza - biologia - dr hab. Sebastian Hofman

Temat pracy: Ślimak zaroślowy (Arianta arbustorum) - filogeneza i postglacjalna biogeografia

Przykłady prac dyplomowych wykonanych w Zakładzie Anatomii Porównawczej

Sara Bąk - II r. SUM biologia - dr hab. Maciej Pabijan

Temat pracy: Liczebność i biomasa płazów na wybranych powierzchniach Puszczy Niepołomickiej w odniesieniu do danych historycznych

Celem pracy magisterskiej jest porównanie danych o liczebności i biomasy płazów w północno-wschodniej części Puszczy Niepołomickiej zebranych w latach 2016-2017 z danymi z lat 1967 i 1968 (Głowaciński i Witkowski, 1970). Na wybranych powierzchniach lądowych (grodzonych i otwartych) dokonano serii odłowów płazów w celu określenia ich całkowitej liczby i biomasy. Wstępne wyniki wskazują na przynajmniej 4-krotny spadek liczebności płazów w Puszczy Niepołomickiej w porównaniu do danych historycznych: Głowaciński i Witkowski (1970) odłowili średnio 2044 osobników/ha (zakres 1555-2288 osobników/ha), natomiast w 2016 i 2017 odłowiono średnio 513 osobników/ha (zakres 33-1344 osobników/ha). Podobny spadek charakteryzował biomasę płazów: w 1967-1968 biomasa wszystkich gatunków płazów na powierzchniach badawczych oszacowano na 11,890-13,289 g/ha, pół wieku później średnia biomasa na hektar wynosi 3,909g (zakres 217-8798 g/ha). Znaczny spadek liczebności i biomasy płazów w stosunkowo mało zmienionym grądzie w dużym kompleksie leśnym jakim jest Puszcza Niepołomicka na południu Polski, jest alarmujący. Obecnie próbujemy określić czynniki, jakie mogły wywołać zmniejszenie liczebności płazów na tym terenie. Badania finansowane z Societas Europaea Herpetologica Grant in Herpetology (Maciej Pabijan i Maciej Bonk).

Dwie ogrodzone powierzchnie badawcze w Puszczy Niepołomickiej

Hanna Różycka - II r. SUM biologia - dr hab. Krystyna Żuwała

Głównym celem pracy było przedstawienie budowy narządów węchu i smaku (MŚ, SEM), oraz prześledzenie zmian (ilościowych i jakościowych) w tych narządach wraz ze wzrostem osobników.
Materiałem badawczym były dwa gatunki ryb żyjące w odmiennych środowiskach i o różnych historiach życiowych.

Macrognathus aculeatus (Bloch, 1786)

Słodkowodna ryba z rodziny długonosowatych pochodząca z Azji. Zamieszkuje spokojne wody z piaszczystym dnem. Ubarwienie waha się w odcieniach brązu i zależy od miejsca występowania. Posiada charakterystyczny długi „nos”. W ciągu dnia zagrzebuje się w piasku, a w nocy staje się aktywna.

Szparowate nozdrze wylotowe długonosa ciernistego Macrognathus aculeatus. Przekrój przez fragment kanału węchowego u długonosa ciernistego Macrognathus aculeatus. Widoczne blaszki rozety węchowej.

Corydoras aeneus (Gill, 1858)

Gatunek ryby sumokształtnej z rodziny kiryskowatych. Występuje w rzekach i strumieniach Ameryki Południowej (Kolumbia, Trynidad i estuarium La Plata). Ryba o spokojnym i łagodnym charakterze. Dorosłe osobniki brązowo-żółtawe. Specyficzną cechą kiryska spiżowego jest ,,mruganie’’ - ruch gałki ocznej w celu oczyszczenia oka z osadu.

Nozdrze wlotowe i wylotowe u kiryska spiżowego Corydoras aeneus. Fragment łuku skrzelowego z licznymi kubkami smakowymi u kiryska spiżowego Corydoras aeneus. Fragment nabłonka węchowego z widocznymi komórkami węchowymi (KW) u kiryska spiżowego Corydoras aeneus.

Paulina Jośko - II r. SUM biologia - dr hab. Maciej Pabijan

Temat pracy: Systemy genetyczne żab zielonych (Pelophylax sp.) w Dolinie Górnej Wisły.

Systemy genetyczne populacji żab zielonych są niestety wciąż bardzo słabo poznane. Ponadto struktura genetyczna zmienia się dynamicznie, nawet w obrębie jednej populacji, i wciąż nie są znane przyczyny ani możliwe konsekwencje tego zjawiska. Praca ma na celu zbadanie systemów genetycznych żab zielonych poprzez sprawdzenie diagnostycznych cech morfologicznych i genetycznych żab zielonych zamieszkujących liczne i rozległe stawy rybne w Dolinie Górnej Wisły.

Rana esculenta

Sławomir Banach III r. biol/geol - dr hab. Maciej Pabijan

Temat: Płazy i gady na wybranych stanowiskach Rudniańskiego Parku Krajobrazowego Promotor: dr hab. Maciej Pabijan

W ramach pracy licencjackiej Przeprowadzono inwentaryzację herpetologiczną Rudniańskiego Parku Krajobrazowego. Obszar ten znajduje się na granicy zasięgu herpetofauny nizinnej i górskiej, co pozwala spotkać tu unikatowy zestaw gatunków płazów.

Joanna Jakóbik - biologia - dr hab. Maciej Pabijan

Temat pracy: Wpływ sposobu pobierania próbki na wykrywalność patogenicznych grzybów (Batrachochytrium sp.) w skórze płazów

Grzyby z gromady skoczkowców takie jak Batrachochytrium dendrobatidis oraz Batrachochytrium salamandrivorans są patogenami skóry płazów. Ich gospodarzami są zarówno gatunki płazów bezogonowych jak i ogoniastych. Powodują one chorobę zwaną chytridiomykozą, która prowadzi do nadmiernej keratynizacji naskórka. Skutkuje to zaburzeniem oddychania komórkowego oraz transportu elektrolitów, a w konsekwencji prowadzi do śmierci gospodarza. Ze względu na dużą zaraźliwość obu gatunków grzybów są one jedną z przyczyn światowego, masowego wymierania płazów. Z tego powodu istotny jest monitoring populacji tych zwierząt w celu wykrywania zarażonych osobników oraz obserwacji zasięgu Batrachochytrium sp.. Celem pracy jest porównanie dwóch metod pobierania próbki: za pomocą sterylnej wymazówki lub przyżyciowego pobierania fragmentu tkanki i ich wpływu na wykrywalność patogenów. Późniejsza analiza ich skuteczności pozwoli na ustalenie optymalnej procedury zbierania próbek oraz późniejszej analizy laboratoryjnej.

  • [Rozmiar: 10469 bajtów]